Τετάρτη, 16 Οκτωβρίου 2013

Ο δρόμος για τη δική σου Ιθάκη

Και ξαφνικά, στίχοι του Καβαφη άρχισαν να ταξιδευουν στο κλεινόν άστυ. "Δεν έχω σήμερα κεφάλι για δουλειά", σου λέει ο ποιητής το πρωί,  παίρνεις το λεωφορείο και ταυτίζεσαι -αν φυσικά έχεις δουλεια. 'Ξένος εγώ, ξένος πολύ", αισθάνεσαι στο σταθμό του Κεραμεικού. "Επέστρεφε συχνά και παίρνε με, αγαπημένη αίσθησις, επέστρεφε"  Μπες σε αυτό το λεωφορείο, αν περάσει από μπροστά σου. Στην επομενη στάση  θα ανέβει ο έρωτας της ζωής σου και θα καθήσει δίπλα σου. Αλλά κι αν το χάσεις, θα έρθει το επόμενο που θα γράφει "και τελοσπάντων, να τραβούμε εμπρος"

Και θα συνεχίσεις το δρόμο για τη δική σου Ιθάκη.

Ιθάκη; Μα ο ίδιος ποιητής, δε λεει καπου.: "Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρομος".Ναι, αλλά άστο για σήμερα. Βρέχει, τα λεωφορεία αργουν τραγικά και  τελοσπάντων δεν μπορείς να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος, γιατί θα φτάσεις σπίτι σου τα άγρια μεσάνυχτα.

"Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θα βρεις άλλες θάλασσες Η πόλις θα σε ακολουθεί" λέει σε άλλο ποίημα.Βέβαια. Ειδικά με το μποτιλιάρισμα στη Μεσογείων, θα νιώθεις σαν να σε ακολουθούν και τα πέντε εκατομμύρια αυτης της πόλης. Καινούριους τόπους  δε θα βρεις-μόνο  αν πάρεις λάθος γραμμή - όσο για θάλασσα, τυχερός θα είσαι αν φτάσεις μετά από κανά δίωρο μέχρι τη Λούτσα. 

"Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ να τά βρω. Και καλλίτερα ίσως να μην τα βρω." (τα παράθυρα. από τα Ποιήματα 1897-1933). Αν το όχημα έχει κλιματισμό, ναι δεν είναι ανάγκη να τα βρεις. Αν δεν εχει και είναι κατακαλόκαιρο κι αν δεν  θες να λιποθυμήσεις, καλυτερα να τα βρεις και να κάτσεις σε  ολη τη διαδρομή δίπλα τους.

Μπερδευτήκατε λιγο ε; Κι εγώ. Γιατί ειναι περίεργο όταν στίχοι μεγάλων ποιητών μεταφέρονται στο δρόμο. Όταν συνδέονται με την καθημερινή δραστηριότητα του ανθρώπου. Η ποίηση είναι μαγεία και μέρος της μαγείας της θυσιάζεται όταν μπερδευεται με την πεζή πραγματικότητα. Το εγχείρημα γίνεται λοιπον πολύ δύσκολο κι η  επιλογή πρεπει να είναι πολύ προσεκτική. Είναι σαν να βαζουμε έναν άνθρωπο που έζησε από το 1863 μέχρι το 1933, να περπατήσει σε έναν δρόμο του 2013 και να προσπαθήσει να συνεννοηθεί με τους ανθρωπους, για εντελώς πρακτικά ζητήματα.

Κάτι μου λέει βέβαια πως ο Καβάφης θα τα κατάφερνε. Θα περπατούσε στην καρδιά της πόλης σε ώρες αιχμής και θα πλησίαζε απηυδισμενους ανθρώπους  σε στάσεις λεωφορείων. Θα έβγαζε ένα σακουλάκι με σοκολατάκια και θα τους πρόσφερε. Εκείνοι θα αρνούνταν "υποψιασμένοι".
"Αποχαιρέτα τη την Αλεξανδρεια που χάνεις".θα τους έλεγε στο τελος.
Και οι περισσότεροι θα νόμιζαν ότι εννοουσε τη λεωφόρο Αλεξάνδρας.


( Υ.Γ. Η κίνηση αυτή κατά τη γνώμη μου  ειναι θετική. Οποιαδήποτε επαφή με την ποίηση, ειναι σταγόνα δροσιάς, όαση. Απλά ο Καβαφης ειναι πολύ ιδιαίτερος ποιητής. Ειναι εξαιρετικά δύσκολο να μεταφέρουμε το έργο του κατακερματισμένο, αποσπασματικά. Βασικό στοιχείο της ποίησης του είναι η ειρωνεία, η οποία χάνεται αν απομονώσουμε έναν ή δυο στίχους. Προσωπικά θα πρότεινα, ολοκληρα ποιηματα του, ΜΕΣΑ στα λεωφορεία, ή εξω στις στάσεις. . Θέλω να πιστεύω ότι πολλοί, όρθιοι, εκνευρισμένοι, στριμωγμένοι, θα γύριζαν το κεφάλι και θα διάβαζαν το υπέροχο αυτό ποιημα. Και αν όχι πολλοι, αρκετοί. Ή έστω καποιοι. Ή δεν ξερω. Εγω πάντως σας το παραθέτω.)



Η Σατραπεία Αναγνωρισμένα

Εκτύπωση

Τι συμφορά, ενώ είσαι καμωμένος
για τα ωραία και μεγάλα έργα
η άδικη αυτή σου η τύχη πάντα
ενθάρρυνσι κ’ επιτυχία να σε αρνείται·
να σ’ εμποδίζουν ευτελείς συνήθειες,
και μικροπρέπειες, κι αδιαφορίες.
Και τι φρικτή η μέρα που ενδίδεις,
(η μέρα που αφέθηκες κ’ ενδίδεις),
και φεύγεις οδοιπόρος για τα Σούσα,
και πηαίνεις στον μονάρχην Aρταξέρξη
που ευνοϊκά σε βάζει στην αυλή του,
και σε προσφέρει σατραπείες και τέτοια.
Και συ τα δέχεσαι με απελπισία
αυτά τα πράγματα που δεν τα θέλεις.
Άλλα ζητεί η ψυχή σου, γι’ άλλα κλαίει·
τον έπαινο του Δήμου και των Σοφιστών,
τα δύσκολα και τ’ ανεκτίμητα Εύγε·
την Aγορά, το Θέατρο, και τους Στεφάνους.
Aυτά πού θα σ’ τα δώσει ο Aρταξέρξης,
αυτά πού θα τα βρεις στη σατραπεία·
και τι ζωή χωρίς αυτά θα κάμεις.
(Από τα Ποιήματα 1897-1933)





24 σχόλια:

  1. Αν ζούσε ο Καβάφης μάλλον αυτό θα έλεγε στους όρθιους,εκνευρισμένους και στριμωγμένους πολίτες τούτης της πόλης.
    "Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
    που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι
    να πούνε. Φανερώνεται αμέσως όποιος τόχει
    έτοιμο μέσα του το Ναι, και λέγοντάς το πέρα

    πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησί του.
    Ο αρνηθείς δεν μετανοιώνει. Aν ρωτιούνταν πάλι,
    όχι θα ξαναέλεγε. Κι όμως τον καταβάλλει
    εκείνο τ’ όχι — το σωστό — εις όλην την ζωή του"
    Καλό σου βράδυ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
      τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
      όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
      μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
      μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.
      Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,
      γυρίζοντας συχνά κ' εκθέτοντάς την
      στων σχέσεων και των συναναστροφών
      την καθημερινήν ανοησία,
      ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική."

      Κι αυτό θα μπορουσε να τους πει κι άλλα πολλά. Αναλογως. Απλά θεωρησα ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση, στους ανθρωπους στη στάση, αυτό θα έλεγε. Καβαφική ειρωνεία.
      Καληνυχτα φιλη μου χαρηκα που σε ξαναείδα! Θα περάσω κι από τα μέρη σου. :-)

      Διαγραφή
  2. περήφανή μου, η ποίηση δεν είναι για να διαβάζεται στα σαλόνια, ούτε για να κατοικεί σε τοπία ιδανικά. η ποίηση υπάρχει και μας ακολουθεί παντού. την κουβαλάμε μέσα μας, τη βλέπουμε γύρω μας. άλλοτε πληγωμένη, άλλοτε ζεστή και ζωντανή σαν την ανάσα μας.

    τολμώ να πω, πως τούτο που επιχείρησες ακόμα και ο ίδιος ο Μεγάλος των φωτεινών ανθρώπων σαν το διάβαζε και θα κουνούσε μ' ικανοποίηση το κεφάλι του... γιατί μεγάλος γίνεσαι πορευόμενος μέσα στη ζωή και τους δρόμους της και όχι ξεκομμένος απ' αυτήν...

    μου έλειψες. πολύ μου έλειψες!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Βίκυ μου μου έλειψες κι εσύ και ο ποιητικός σου οιστρος! Θα σε επισκεφτώ αυριο, κι εσένα κι αλλους φιλους, για να αναπληρώσω το χαμένο χρόνο!

      Καληνύχτα!!

      Διαγραφή
  3. Θα μ' άρεσε να περπατάω με την ποίηση... να συνομιλώ μαζί της... να την έχω μπρός μου όπου σταθώ κι όπου βρεθώ... Μαγεία. Χρειάζεται, τις μέρες του σκοταδιού που ζούμε...
    Σε φιλώ γλυκά περήφανή μου! ( με έκανες χαρούμενη με την ανάρτησή σου! ;))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α! και μόλις είδα πως έχεις ακόμη τον παλιό σύνδεσμο του blog μου στο blog roll σου. Μετακόμισα φιλενάδα! Διόρθωσε για να με βρίσκεις όταν έρχεσαι για επίσκεψη! ( Jajala Majala)

      Διαγραφή
    2. Eύα ναι, ειναι όμορφο να σε συντροφευει πανττού η ποίηση, αρκεί η επιλογή να είναι προσεκτική και η προσπαθεια μελετημένη καλά. Και βέβαια η οποια επαφή με την ποίηση ειναι όαση στη ρουτίνα της καθημερινότητας.

      χαχαχαχα. Ειδες ποσο καιρό εχώ να μπω..ουτε το όνομα του νεου σου μπλογκ δεν έχω...Δεν έχεις παράπονο πάντως..σε έκουσα και ξαναγύρισα. Σε ευχαριστώ πολύ φιλη μου και για το ενδιαφερον σου και την αγαπη σου...Και όπως σου είπα, δε σε ξεχνω.

      Φιλιά αγαπημενη μου ύπαρξη! Καλημερα!

      Διαγραφή
  4. Χαίρομαι να διαβάζω τον Καβάφη... ακόμα και αποσπασματικά... αυτή η αμεσότητα, η απλότητά του, και η καλή ματιά του προς την Ιστορία και την Ψυχολογία τον κάνουν μαγευτικό...
    Καλή σου μέρα, σ' ευχαριστούμε γι' αυτή σου την ανάρτηση, Περήφανη Μανιάτισσα ;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Kαλησπέρα φίλη μου...και εμένα μου αρεσει ο Καβαφης, πολύ ειναι ιδιαίτερος ποιητής...Χαιρομαι που σε ξανασυναντώ.

      Διαγραφή
  5. Ο Καβάφης Περηφανή μου θα περπατούσε άνετα στο 2013 όπως και κάθε ποιητής… αν σκεφτούμε πόσες αντιξοότητες έζησαν όλοι τους και πόσο λαμπρά μυαλά ήταν , πόση ευστροφία διέθεταν , τίποτα δεν θα μπορούσε να τους σταματήσει… ακόμα και την έκπληξή τους, το άβολο και το ξένο που θα αντίκριζαν θα το μετέτρεπαν σε στίχο και θα το απομυθοποιούσαν για να το ζήσουν.
    Όμως όπως το λες … δεν ξέρω κατά πόσο θα τους καταλάβαινε ο σύγχρονος κόσμος που η σχέση του με την ‘’μαγεία’’ είναι μάλλον σχέση αδιάφορη …
    Πολύ γέλασα με την ‘’Αλεξάνδρεια που την χάνεις’’ για ένα σοκολατάκι !

    Τα φιλιά μου και μια γλυκιά Καλημέρα :-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πολύ ωραία η ανάλυση σου Λεβίνα μου...συμφωνώ απόλυτα. Σε φιλώ κι εγω γλυκα!

      Διαγραφή
  6. Εξαιρετική επιστροφή σου γλυκιά μου !
    Λατρεμένος ο Καβάφης από πολύ νωρίς, αγόρασα τα άπαντα του από το χαρτζιλίκι μου. Πάντα επίκαιρος κι εφηβικός παρά την ειρωνεία και τη θλίψη που αποπνέει!
    Σε φιλώ!

    Ευτυχώς που υπάρχει κι η ποίηση!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπημένος, μοναδικός, ευθύβολος, μεταδίδει βαθιά νοήματα. Ευτυχώς που υπάρχει και η ποίηση! Ευτυχώς που υπάρχουν οι ποιητές για έμας τους απλους θνητους.

      Καλή σου νυχτα!!!

      Διαγραφή
    2. Ξαναγύρισα! Όταν σε διάβασα δεν γνώριζα τίποτα για το θέμα.
      Σήμερα πήρα χαμπάρι, αφενός γιατί ζω επαρχία κι αφετέρου γιατί δεν προλαβαίνω να ενημερωθώ τελευταία για πολλά γιατί τρέχω σαν τον Βέγγο.
      Λοιπόν για το συγκεκριμένο θέμα έχω επιφυλάξεις.
      Και ναι κι όχι θα πω κι έχω πολλά επιχειρήματα και για τα δύο!

      Αν σου πω ότι είμαι τελικά ακόμα πολύ προβληματισμένη;
      Και φεύγω χωρίς να σου δώσω οριστική απάντηση!
      Θα το δουλέψω...
      Φιλιά!

      Διαγραφή
  7. Το μεγάλο ΟΧΙ - Καβάφης

    Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
    που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι
    να πούνε. Φανερώνεται αμέσως όποιος το ‘χει
    έτοιμο μέσα του το Ναι, και λέγοντάς το πέρα
    πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησή του.
    Ο αρνηθείς δεν μετανιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι,
    όχι θα ξαναέλεγε. Κι όμως τον καταβάλλει
    εκείνο τ’ όχι – το σωστό – εις όλην την ζωή του...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. To Οχι απο τα πιο αγαπημενα του Κωνσταντινου Πετρου Καβαφη...παντα υπεγραφε και με το πατρικο της μητερας του,που την υπεραγαπουσε..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τί θησαυρό μας έχει κληροδοτήσει ο Αλεξανδρινός; Ακομα ένα ποιημα που μιλάει απευθείας στην ψυχή του ανθρωπου. Του ανθρωπου όλων των τόπων και όλων των εποχών. Τωρα που το ξανασκέφτομαι η αρχή του ποιήματος "Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα
      που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι
      να πούνε. " θα μπορουσε να συμπεριληφθεί σε αυτήν την καμπανια..αλλά καλυτερα ολο το ποιημα, όπως έγραψα και στο κείμενο μου.

      Ανώνυμη φίλη μου-που πολύ εγκυρες πληροφορίες μου, λένε ότι είσαι φίλη και καταπληκτικός ανθρωπος-εύχαριστουμε θερμά για το υπέροχο αυτό ποίημα.

      Καληνυχτα και όνειρα γλυκά και ομορφα!

      Διαγραφή
  9. Και μου ήρθε και μια σκέψη στο μεταξύ...
    Επειδή έχω και τα ανέκδοτα ποιήματα του.... να αναδείξω προσεχώς κάποιο από τα μη γνωστά του που αγαπώ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είδες φιλη μου; Μπορουμε όλοι να ξαναδιαβασουμε τα ποιηματα του και να τα μοιραστουμε μεταξύ μας. Ειναι πολύ σημαντικό αυτό, για ολους μας.

      Καλο βραδυ!

      Διαγραφή
  10. Έχουμε εθιστεί στις μπούρδες και τις βλακείες των εν πολλοίς ξενόγλωσσων διαφημίσεων στις διαφημιστικές ταμπέλες, σε αφίσες, σε λεωφορεία κλπ, κλπ. Γι' αυτό θα ξενίσει κάμποσους η ποίηση. Πολύ το καθυστερήσαμε θα έλεγα... Στην χωρά με τα περισσότερα μελοποιημένα ποιήματα (!) δεν διαβάζουμε ποίηση... Μάλιστα ήδη κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο εικόνες που γελοιοποιούν αυτήν την πρωτοβουλία βάζοντας στα λεωφορεία στίχους από λαϊκά άσματα του κιλού... Τέτοιοι που είμαστε...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γεια σου φιλε μου...ναι έγινα και αυτά κατέκλυσαν το διαδικτυο...ενα δυο είχανε την πλακα τους και μια σατυρική διαθεση, απο εκει και πέρα με κουρασαν. Μια μέρα κρατησε το παραμυθι..ο κοσμος θελει να ξεσπασει απ' ο, τι φαίνεται.

      Από εκει και πέρα αλλοιωθηκε το νοημα ενός ποιήματος.

      "Ειναι επικίνδυνον πραγμα η βία". Στο ποίημα εννοείται η βιασυνη, όχι η βία η γνωστή (η από όπου κι αν προέρχεται).Ειναι τεράστιο λάθος να παραποιούνται τα ποίηματα και τα νοήματα.Κι εγώ απο φίλους στο διαδικτυο το έμαθα και τους ευγνωμονώ.

      Καλο απογευμα.

      Διαγραφή
  11. Παρατηρώ οτι πολλοι φίλοι μου κατήργησαν το μπλογκ τους. Αισθανομαι περίεργα κι ελπίζω να τους συναντήσω καποια στιγμή ξανα στη μπλογκοσφαιρα.
    Ευχομαι καλή δυναμη και κουράγιο σε ολους.
    Τα χρειαζόμαστε.

    Καλο βραδυ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Κολλημένη για παντα
    με τον Καβάφη!!!
    Αξιόλογη πρωτοβουλία...


    φιλί πατριωτάκι μου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. (✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫ Mετά απο πολύ καιρό λογω στρατου είπα να μπω στο σπιτικο μου για να σας ευχηθω!!Γιορτες ερχονται και περνω απο το σπιτικό σου να ευχηθω ΚΑΛΑ ΜΑΓΙΚΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ γεμάτα υγεία-αγάπη - ευτυχια.Οι Αγιες μέρες ας απαλύνουν τον πόνο σε οσους υποφέρουν και ας δώσουν σε όλους μας οτι πιο ανθρώπινο υπάρχει για να νιώσουμε όμορφα!!(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫(✿ ♥‿♥) ♫Οτι και να γραψουμε για τον Καβαφη θα ειναι λιγο!!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή